Hoe werkt chemotherapie?

Chemotherapie is de behandeling van kanker met celdodende of celdelingremmende medicijnen: cytostatica. Er zijn verschillende soorten cytostatica, elk met een eigen werking. De medicijnen kunnen op verschillende manieren worden toegediend, bijvoorbeeld per infuus, als tablet of per injectie. Via het bloed verspreiden zij zich door uw lichaam en kunnen op vrijwel alle plaatsen kankercellen bereiken. 

op andere cytostatica overgegaan, al dan niet in combinatie met bestraling. Sommige soorten kanker zijn niet of minder gevoelig voor cytostatica.  

Andere medicijnen kunnen de werking van cytostatica beïnvloeden. Het is daarom belangrijk dat uw behandelend arts weet welke medicijnen u nog meer gebruikt, ook als het gaat om aspirines, voedingssupplementen of vitaminetabletten. Omgekeerd is het voor andere zorgverleners, zoals uw tandarts en mondhygiënist, belangrijk om te weten dat u cytostatica krijgt. Zij kunnen hiermee dan bij een behandeling rekening houden.  

Monotherapie en combinatietherapie

Als de behandeling bestaat uit de toediening van één bepaald (soort) geneesmiddel, spreken we van monotherapie. Een behandeling die bestaat uit meer soorten geneesmiddelen of uit een combinatie van bijvoorbeeld chemotherapie en immunotherapie noemen we combinatietherapie.

Combinatie met doelgerichte middelen

Steeds vaker worden cytostatica gecombineerd met zogenoemde 'doelgerichte middelen' - een vertaling van het Engelstalige begrip 'targeted therapies'. Deze medicijnen, die sterk in opkomst zijn, hebben een andere, meer specifieke werking dan cytostatica:  

• Signaaloverdrachtremmers blokkeren het signaal dat een kankercel aanzet tot delen.
• Angiogeneseremmers voorkomen de vorming van nieuwe bloedvaten naar kankercellen.

Beide middelen gaan zo indirect de groei van kankercellen tegen.

• Monoklonale antilichamen herkennen kankercellen aan eiwitten op het oppervlak van de cellen, hechten zich eraan en vernietigen ze.

Van verschillende doelgerichtemiddelen is al aangetoond dat zij in combinatie met chemotherapie de kans op overleving verbeteren.  

Behandelingen met doelgerichte middelen zijn nog in ontwikkeling en vinden vaak plaats in onderzoeksverband. Maar bij bepaalde soorten kanker, waaronder niercelkanker, borstkanker en kanker van het lymfestelsel, zijn deze middelen al onderdeel van een standaardbehandeling.  

Chemoradiatie

Chemoradiatie is de gelijktijdige toediening van chemotherapie en radiotherapie. Chemotherapie versterkt de werking van de bestraling. De combinatiebehandeling is ingewikkeld en meer belastend dan bestraling alleen.  

Chemoradiatie is gericht op genezing. De behandeling wordt onder meer toegepast bij tumoren in het hoofd-halsgebied, baarmoederhalskanker, kanker van de anus, longkanker en slokdarmkanker. Chemoradiatie wordt alleen in ziekenhuizen gegeven die over een radiotherapieafdeling beschikken.

Feiten en Fabels

• Fabel: Als je haar niet uitvalt of als je niet misselijk wordt, dan werkt de behandeling niet.

  • Er is geen relatie vastgesteld tussen de werkzaamheid van de behandeling en de mate waarin een patient last heeft van bijwerkingen zoals haaruitval en misselijkheid. Dus ook wanneer iemand geen last heeft van bijwerkingen, dan kan de behandeling toch aanslaan. Andersom is dit echter ook het geval: wanneer iemand veel last heeft van bijwerkingen, dan wil dat niet zeggen dat de behandeling succesvol is. 

Relevante links

• Geef haar een kans
• SIB op maat
• Mutssja