<-- page break -->

De vrouwelijke geslachtsorganen bestaan uit de inwendige en uitwendige geslachtsorganen. De kleine en grote schaamlippen, de clitoris (kittelaar) en de ingang van de vagina behoren tot de uitwendige geslachtsorganen. Tot de inwendige geslachtsorganen behoren de baarmoeder, de vagina (schede), de eierstokken en de eileiders. Deze bevinden zich in het onderste deel van de buikholte (het kleine bekken). Met behulp van steunweefsel worden zij op hun plaats behouden.

De baarmoeder

De baarmoeder heeft de vorm van een omgekeerde peer. Het brede deel, het baarmoederlichaam, vormt het grootste deel van de baarmoeder. Aan weerszijden van dit brede deel liggen de eierstokken met de eileiders. De eileiders vormen de verbinding tussen de baarmoeder en de eierstokken.

Het baarmoederlichaam gaat over in de baarmoederhals, het onderste, smalle deel van de baarmoeder. Deze mondt uit in de vagina. De wand van het baarmoederlichaam is opgebouwd uit twee lagen:

• een binnenste slijmvlieslaag, het endometrium;
• een buitenste spierlaag, het myometrium.

Aanmaak van hormonen

Hormonen zijn stoffen die worden uitgescheiden in het bloed. Zij geven bepaalde signalen af en beïnvloeden zo een aantal organen of processen in het lichaam. Er zijn diverse organen die verschillende hormonen produceren. De eierstokken produceren de vrouwelijke geslachtshormonen. Ze doen dat onder invloed van weer andere hormonen, die in de hersenen geproduceerd worden. De hormonen die de eierstokken produceren, zijn betrokken bij talloze processen in het lichaam, zoals de ontwikkeling van geslachtskenmerken, de vruchtbaarheid, de aanmaak van botweefsel en de menstruatie (ongesteldheid).

Menstruatie

De menstruatie wordt beïnvloed door twee soorten hormonen. In de eerste helft van de maandelijkse cyclus zijn dat vooral oestrogene hormonen. In de tweede helft van de cyclus, zodra een eitje vanuit de eierstok is vrijgekomen (de 'eisprong'), zijn dat vooral progestativa. Veranderingen in het gehalte van deze hormonen zorgen ervoor dat het baarmoederslijmvlies maandelijks wordt voorbereid op de komst van een bevruchte eicel. Als het eitje niet wordt bevrucht en er dus geen zwangerschap optreedt, stopt de productie van oestrogene stoffen en progestativa in de eierstokken.

Samen met wat bloed verlaat het slijmvlies via de vagina het lichaam. Dit noemt men menstruatie. Deze maandelijks verlopende hormonale veranderingen starten in de puberteit en duren ongeveer tot het vijftigste jaar. Hierna treedt de menopauze (de overgang) in.