Wat is borstkanker?
In Nederland wordt per jaar bij circa 12.000 vrouwen borstkanker vastgesteld. Het is de meest voorkomende soort kanker bij vrouwen. In ons land heeft een vrouw een kans van een op acht om ooit in haar hele leven borstkanker te krijgen.
Vóór het dertigste jaar is borstkanker een zeldzame ziekte. Na die leeftijd neemt het aantal vrouwen dat borstkanker krijgt toe. Circa 75% van de vrouwen bij wie borstkanker wordt ontdekt is 50 jaar of ouder.
Borstkanker bij mannen
Borstkanker komt ook bij mannen voor, maar is bij hen zeer zeldzaam. Jaarlijks krijgen in Nederland circa 70 mannen de diagnose borstkanker. Als een man borstkanker heeft, kan dat met erfelijke aanleg te maken hebben. Daarom zal de specialist waarschijnlijk vragen naar het voorkomen van borstkanker in de familie.
Bij ongeveer een op de zes mannen met borstkanker wordt een zogenoemd 'borstkankergen' gevonden. In grote lijnen is het onderzoek naar en de behandeling van mannen met borstkanker hetzelfde als die van vrouwen met deze ziekte.
Groeiwijze
Borstkanker kan op alle plaatsen in de borst ontstaan. Bij vier op de vijf vrouwen gaat het om een zogenoemd ductaalcarcinoom. Dat ontstaat in de melkbuisjes van de borst (zie illustratie). Soms is er sprake van een lobulair carcinoom. Een lobulair carcinoom begint in de melkkliertjes.
 |
Opbouw van de borst
a. steunweefsel b. rib c. melkklier d. borstspier e. melkbuisje f. tepel |
Uitzaaiingen
Bij borstkanker bestaat het risico dat kankercellen door het lichaam worden verspreid. Als kankercellen in een lymfevat terechtkomen, kunnen zij in de lymfeklieren uitgroeien tot een uitzaaiing. De eerste uitzaaiing ontstaat meestal in een schildwachtklier: een lymfeklier die direct lymfeafvloed ontvangt van het gebied in de borst waar de tumor zich bevindt.
Schildwachtklieren kunnen zich op verschillende plaatsen rond de borst bevinden: meestal in de oksel, maar soms ook onder het sleutelbeen, naast het borstbeen tussen de ribben en in de borst zelf. Uitzaaiingen in deze lymfeklieren noemt men ook wel regionale uitzaaiingen.
Kankercellen kunnen zich ook via het bloed verspreiden en bijvoorbeeld in de botten, longen of lever uitgroeien tot tumoren. In dat geval is er sprake van uitzaaiingen van borstkanker in de botten, longen of lever, en dus niet van bot-, long- of leverkanker. Deze uitzaaiingen worden ook wel uitzaaiingen op afstand genoemd.
Beginstadium
Borstkanker wordt soms zo vroegtijdig ontdekt (bijvoorbeeld bij het bevolkingsonderzoek) dat de kankercellen bijvoorbeeld alleen in de melkbuisjes aanwezig zijn. De cellen groeien dan niet door de wand van de melkbuisjes heen. Dit wordt een 'niet-infiltrerende' tumor genoemd. Meestal gaat het om een ductaal carcinoma in situ (afgekort: DCIS).
Omdat de cellen (nog) niet zijn ingegroeid in het omliggende borstweefsel, waarin zich bloed- en lymfevaatjes bevinden, is er (nog) geen risico op lymfeklieruitzaaiingen of uitzaaiingen elders in het lichaam.
Bij een DCIS is meestal geen knobbel in de borst te voelen, maar zijn op een röntgenfoto van de borsten zogenoemde 'microcalcificaties' ofwel 'kalkspatjes' zichtbaar. Deze ontstaan als de kankercellen in de buisjes elkaar verstikken, afsterven en vervolgens verkalken. Deze verkalking is op een röntgenfoto te zien. Kalkspatjes wijzen niet altijd op een DCIS, ze kunnen ook een goedaardige oorzaak hebben.
De behandeling van een DCIS bestaat doorgaans uit een borstamputatie of borstsparende behandeling (operatieve verwijdering van de tumor met een klein deel omringend borstweefsel gevolgd door bestraling). Omdat een DCIS geen lymfeklieruitzaaiingen kan geven, is meestal geen schildwachtklierprocedure of andere okselklieroperatie nodig.
Een schildwachtklierprocedure wordt een enkele keer wel gedaan als het gebied met een DCIS groot is én men niet zeker weet of de kankercellen zijn ingegroeid in het omliggende weefsel. Na behandeling van een DCIS is de kans op genezing vrijwel 100%.
Laatst bewerkt: 22 augustus 2008Bron: KWF Kankerbestrijding