Bij een punctie worden weefselcellen opgezogen met een dunne holle naald. Een punctie kan poliklinisch en meestal zonder verdoving plaatsvinden.  

Het onderzoek wordt uitgevoerd door een radioloog, een chirurg of een patholoog. Na de punctie beoordeelt de patholoog de cellen onder de microscoop: cytologisch onderzoek. Met dit onderzoek wordt meestal duidelijk of de afwijking goedaardig of kwaadaardig is.  

Wanneer de uitkomsten van dit microscopisch onderzoek, samen met de uitkomsten van de eerdergenoemde onderzoeken, niet wijzen op kwaadaardigheid en de afwijking helemaal is opgehelderd, bespreekt de chirurg met u het vervolg.  

Vaak hoeft er niets meer te gebeuren, maar soms is verdere controle noodzakelijk of is het toch verstandig om de afwijking operatief te verwijderen. In het geval van een cyste (een goedaardige aandoening, waarbij een holte met vocht gevuld is) kan met de punctie (het wegzuigen van het vocht) de cyste meteen behandeld zijn. Wanneer er te weinig zekerheid is over de aard van de afwijking, zal de chirurg altijd verder onderzoek adviseren.