Het strottenhoofd (de larynx) ligt onder de keelholte en vormt de ingang van de luchtpijp. Het strottenhoofd vormt ook de verbinding tussen de bovenste luchtwegen (neus en keel) en de onderste luchtwegen (luchtpijp en longen) en speelt daarom een belangrijke rol in de ademhaling.  

Het strottenhoofd is opgebouwd uit kraakbeen, spierweefsel en slijmvlies. In het strottenhoofd bevinden zich de stembanden. Aan het strottenhoofd worden drie delen onderscheiden:  

• De glottis of stemspleet (ii): dit gebied bevindt zich centraal in het strottenhoofd en bevat twee banden van elastisch weefsel, de 'ware stembanden of stemplooien'.
• De supraglottis (letterlijk 'boven de stemspleet') (i): dit gebied bevat verschillende weefsels waaronder de valse stembanden. Deze stembanden bestaan uit spierweefsel. Het strotklepje of de epiglottis sluit dit gebied af.
• De subglottis (letterlijk 'onder de stemspleet') (iii): dit is het gedeelte van het strottenhoofd dat tussen de stembanden en de luchtpijp ligt.

Het strottenhoofd   I gebied boven stembanden (supraglottis) II stemspleet (glottis) III gebied onder stembanden (subglottis)   A stemklepje (epiglottis) B valse stembanden C ware stembanden of stemplooien D keelholte E luchtpijp F slokdarm

Op de illustratie zijn de verschillende delen van het strottenhoofd aangegeven.  

Het strottenhoofd heeft twee belangrijke functies. Het speelt een essentiële rol bij het produceren van geluid en het voorkomt dat er voedsel in de luchtpijp komt.

Het strotklepje

De lucht die we inademen via de neus of via de mond, komt in de keelholte. Vandaar gaat de lucht langs het strotklepje de luchtpijp in en vervolgens naar de longen.

Het voedsel dat we doorslikken komt ook in de keelholte. Om te voorkomen dat het voedsel in de luchtpijp komt, sluit het strotklepje de luchtpijp af tijdens het slikken. Het voedsel glijdt dan door de slokdarm verder naar de maag.

Stembanden

Lucht die door het strottenhoofd gaat, veroorzaakt tijdens het spreken een trilling van de stembanden. Deze trilling brengt geluid voort. Hoe groter de druk waarmee de lucht tussen de stembanden wordt geperst, hoe sterker het geluid. De toonhoogte van het geluid wordt bepaald door de snelheid waarmee de stembanden trillen.

De mate van snelheid (de trillingsfrequentie) is afhankelijk van de spanning en de vorm van de ware stembanden. De stembanden van mannen zijn meestal dikker en langer dan die van vrouwen. Dit heeft tot gevolg dat de stembanden bij mannen zich langzamer bewegen: de trillingsfrequentie is lager. Mannen hebben in het algemeen dan ook een lagere stem dan vrouwen.

Spraak

Het geluid dat in het strottenhoofd wordt gemaakt, moet nog worden omgevormd tot verstaanbare spraak. Dit gebeurt in de mond-, neus- en keelholte waarbij ook het gebit, de lippen, de wangen, het verhemelte en de tong een belangrijke rol spelen. Elk van deze organen moet goed functioneren om duidelijk verstaanbaar te kunnen spreken.